Struktura studijskog programa

Naziv i ciljevi studijskog programa

Naziv studijskog programa je Osnovne akademske studije – Dipomirani geograf (4 godine, 240 ESPB).

Studenti se u četvrtoj godini opredeljuju za jedan od dva izborna modula:

Dipomirani geograf (4 godine, 240 ESPB) – geoinformatičar ili Dipomirani geograf (4 godine, 240 ESPB) – geoekolog,

pri čemu po završetku studijskog programa kandidat dobija naziv:

Diplomirani geograf-geoinformatičar ili Diplomirani geograf – geoekolog (u dodatku diplome).

Cilj studijskog programa je savlađivanje granskih (fizička geografija i društvena geografija) i međugranskih geografskih (regionalna geografija) sadržaja kao i multidisciplinarnih sadržaja iz oblasti geoinformatike i geoekologije koji čine sintezu najnovijih dostignuća iz oblasti geonauka, naročito onih koje na aktuelan i odgovarajući način odražavaju i rešavaju probleme savremenog čovečanstva unutar geoprostora. Karakter i vrsta dostignuća u geografskim istraživanjima se ovim nastavnim programom odražavaju tematskom koncepcijom nastavnih predmeta.

Vrsta studija i ishod procesa učenja

Studije se izvode, zavisno od broja upisanih studenata, njihovog interesovanja i rezultata koje postižu tokom studija. U tom smislu se primenjuju direktne, indirektne i druge metode nastavnog rada. Od metoda koriste se monološka metoda, dijaloška (pretežno heuristička), grafička, ilustrativno-demonstrativna, eksperimentalna metoda, terenski rad, pisanje seminarskih radova i njihova odbrana, itd. Studije traju četiri godine. Broj časova i vrsta časova prema primenjenim oblicima, metodama rada i uopšte nastavnoj tehnologiji određena je za svaki predmet.

Stručni, akademski, odnosno naučni naziv

Diplomirani geograf-geoinformatičar ili Diplomirani geograf – geoekolog (u dodatku diplome).

Bodovna vrednost predmeta

Bodovna vrednost svakog predmeta iskazana je u tabeli rasporeda predmeta po semestrima i godinama studija, kao i u tabelama specifikacije predmeta.

Završni rad

Studijskim programom je predviđena izrada završnog rada.

Preduslovi za upis predmeta

Preduslovi za upis pojedinih predmeta ili grupe predmeta su naznačeni u tabelama specifikacije predmeta.

Prelazak sa drugih studijskih programa

Prelazak na studijski program sa drugih srodnih studijskih programa može se vršiti prenošenjem ESPB. Kriterijumi i uslovi prenošenja ESPB propisani su opštim aktom Prirodno-matematičkog fakulteta u Novom Sadu.

Predmeti su grupisani u četiri kategorije, i to:

1. Akademsko-opšteobrazovni (14,5%)

2. Teorijsko-metodološki (21,2%)

3. Naučni (34,3%) i

4. Stručno-aplikativni predmeti (42,2%).

Bodovna vrednost studijskog programa je 240 (245) ESPB (60/61 ESPB u prve tri studijske godine, odnosno 60 ESPB u četvrtoj, pri čemu obavezan diplomski rad nosi 17 ESPB.

Svrha studijskog programa

Svrha studijskog programa Diplomirani geograf jeste obrazovanje studenata za prepoznatljive i jasne profesije i zanimanja. Studijski program obezbeđuje sticanje kompetencija koje su društveno opravdane i korisne. Geoinformatika i geoekologija predstavljaju interdisciplinarne nauke koje izučavaju međusobni uticaj abiotičkih i biotičkih faktora unutar geografskog prostora. Prostorni problemi vezani za reljef, vode, klimu, zemljište i ostale abiotičke faktore geoprostora u vezi su sa biotičkom i antropogenom komponentom i čine osnovni predmet izučavanja studijskih programa, Diplomirani geograf- geoinformatičar, odnosno Diplomirani geograf- geoekolog.

Kao interdisciplinarne nauke, na studijskim programima smera Diplomirani geograf koriste se različite savremene naučno-istraživačke metode, kako geografskih tako i ostalih srodnih prirodnih nauka čija je zajednička komponenta primenjivost u geoprostoru. Studenti će biti obučeni da koriste metode istraživanja primenjenih geografskih disciplina (primenjene geomorfologije, hidrologije, klimatologije, pedologije) ali i bliskih prirodnih nauka biologije i hemije. Terenska istraživanja predstavljaju osnov za prikupljanje podataka na smeru Diplomirani geograf. Prilikom analize prikupljenih podataka koriste se znanja i veštine multidisciplinarnih nauka, kako iz oblasti geonauka, tako i iz oblasti informatike, statistike i matematike. Studenti se osposobljavaju da prikupljene ali i analizirane podatke skladište u sisteme i karakteristične baze koje su osnov za trajan i kvalitetan pristup geopodacima. Ove podatke (prikupljene ili analizirane) mogu da prikažu i vizuelnim metodama primenom kartografskih metoda i rešenja i  savremenih informacionih tehnologija (Geografski informacioni sistemi). Studenti će biti osposobljeni da jasno i nedvosmisleno prikažu dobijene rezultate, kao i da na osnovu istih daju moguće predloge za rešenja problema unutar geoprostora.

Tokom četvorogodišnjeg školovanja na osnovnim akademskim studijama studenti smera Diplomirani geograf prolaze kroz dve formalne faze studiranja. U prvom trogodišnjem periodu stiču znanja iz oblasti geonauka, da bi se u četvrtoj godini opredelili za jedan od dva ponuđena modula,  Diplomirani geograf- geoinformatičar, odnosno Diplomirani geograf- geoekolog. Tokom četvrte godine studenti stiču znanja koja su prilagođena izabranom modulu.

Svrha studijskog programa je u skladu sa osnovnim zadacima i ciljevima Prirodno-matematičkog fakulteta i Departmana za geografiju, turizam i hotelijerstvo.

Ciljevi studijskog programa

Ciljevi studijskog programa uključuju postizanje kompetencija i akademskih veština kao i metode za njihovo sticanje. Ciljevi takođe uključuju razvoj kreativnih sposobnosti i ovladavanje specifičnim praktičnim veštinama potrebnim za obavljanje profesije smera Diplomirani geograf.

Ciljevi studijskog programa su u skladu sa osnovnim zadacima i ciljevima visokoškolske ustanove na kojoj se dati program izvodi.

Osnovni ciljevi studijskog smera Diplomirani geograf – geoinformatičar, odnosno Diplomirani geograf – geoekolog bazirani su na:

  1. Usvajanju metoda za identifikovanje problema u geoprostoru;
  2. Osposobljavanju za analitičko-sintetički pristup geoproblemima;
  3. Usvajanje znanja iz multidisciplinarnih oblasti kao što su   geoinformatika i geoekologija;
  4. Sticanje veština i znanja za analizu geoprostornih podataka po specifičnim metodama primenjenih geografskih disciplina;
  5. Sticanje veština i znanja za analizu geoprostornih podataka po specifičnim metodama biologije i hemije;
  6. Sticanje veština i znanja za analizu geoprostornih podataka po specifičnim metodama informatike, statistike i matematike;
  7. Cilj sticanja znanja o manipulisanju, skladištenju i interpretaciji geopodataka;
  8.  Sticanje veština za vizuelizaciju i grafičko predstavljanje geopodataka.
  1. Usvajanje metoda za identifikovanje problema u geoprostoru jedna je od polazišnih tačaka na smeru Diplomirani geograf. Cilj je da studenti steknu kompleksna geografska znanja i da na osnovu njih mogu da definišu i prepoznaju svaki problem u geoprostoru;
  2. Osposobljavanje studenata za primenu analitičko-sintetičke analize problema unutar geoprostora predstavlja važnu metodološku kariku prilikom interdisciplinarnih proučavanja;
  3. Cilj je da studenti usvoje geoinformatička i geoekološka znanja koja svojim multidisciplinarnim karakterom predstavljaju nadgradnju na osnovna geografska znanja;
  4. Cilj je da studenti ovladaju istraživačkim metodama koje se koriste u savremenim primenjenim geografskim istraživanjima. Ova znanja i veštine su neophodne kako za savremena naučna istraživanja i analizu tako i za predloge rešenja problema u geoprostoru;
  5. Cilj je da studenti ovladaju istraživačkim metodama koje se koriste u savremenim primenjenim biološkim i hemijskim istraživanjima. Ova znanja i veštine su neophodne kako za savremena naučna istraživanja i analizu tako i za predloge rešenja problema u geoprostoru;
  6. Cilj je da studenti ovladaju istraživačkim metodama koje se koriste u savremenim primenjenim istraživanjima iz oblasti informatike, statistike i matematike. Ova znanja i veštine su neophodne kako za savremena naučna istraživanja i analizu tako i za predloge rešenja problema unutar geoprostora;
  7. Sticanje znanja i veština u cilju manipulisanja, skladištenja i interpretacije geopodataka je bitan segment za razumevanje geoprostora ali i prirodnih i društvenih zakonitosti koje važe u njemu;
  8. Osposobljavanje studenata za vizuelno i grafičko predstavljanje podataka dobijenih na osnovu terenskih istraživanja ili nekog od metoda analize.
Kompetencije diplomiranih studenata

Opis opštih i predmetno-specifičnih kompetencija studenata

Savladavanjem studijskog programa diplomirani geograf-geoinformatičar i diplomirani geograf-geoekolog studenti stiču sledeće opšte sposobnosti:

  • Analize, sinteze i predviđanja problema u geoprostoru, posledica i predloga za iznalaženje efikasnih rešenja za njihovo ublažavanje i otklanjanje;
  • Ovladavanja raznovrsnim metodama, postupcima i procesima u naučnim istraživanjima;
  • Razvoja kritičkog i samokritičkog mišljenja i pristupa prilikom primene naučnih metoda;
  • Primene znanja u praksi;
  • Razvoja komunikacionih sposobnosti i spretnosti, kao i saradnje sa užim socijalnim i međunarodnim okruženjem;
  • Sposobnosti upravljanja projektnim i istraživačkim timom;
  • Komunikaciju i interakciju sa saradnicima iz srodnih naučnih i drugih institucija i javnošću.

Savladavanjem studijskog programa Diplomirani geograf-geoinformatičar studenti stiču sledeće predmetno-specifične sposobnosti i kompetencije:

  • Temeljno poznavanje i razumevanje discipline odgovarajuće struke;
  • Rešavanje problemskih situacija primenom raznovrsnih naučnih metoda i postupaka;
  • Povezivanje osnovnih znanja iz oblasti geonauka i njihova primena upotrebom različitih segmenata  geoinformatičkih sistema;
  • Analizu podataka iz bazičnih geografskih disciplina primenom geoinformatičkih metoda;
  • Za izgradnju sistema za formiranje baza podataka u cilju skladištenja, analize i vizuelizacije geografskih podataka;
  • Praćenje, permanentno usavršavanje i primenu novina u struci;
  • Razvoj veština i sposobnosti pri upotrebi geoinformatičkih znanja u okvirima delatnosti koje podrazumevaju izučavanje geografskog prostora;
  • Za planiranje i samoevaluaciju sopstvenog profesionalnog razvoja i usavršavanja iz oblasti geoinformatike;
  • Za rad u naučnim institucijama sa zakonski predviđenim zvanjima;
  • Za rad u geodetskim i kartografskim službama;
  • Za rad u pojedinim informatičkim sektorima;
  • Za rad u poljoprivredi, šumarstvu, rudarstvu i energetici;
  • Za rad u transportnim preduzećima kao eksperti za praćenje prostornih aktivnosti predviđenih zakonskim okvirima;
  • Za rad  na održavanju sistema infrastrukture;
  • Za rad u stručnim, razvojnim i nadzornim službama pri organima uprave;
  • Za rad u institucijama koje se bave zaštitom prirode;
  • Za rad pri vojsci, policiji i ostalim službama za hitne intervencije.

Savladavanjem studijskog programa Diplomirani geograf-geoekolog studenti stiču sledeće predmetno-specifične sposobnosti i kompetencije:

  • Usvajanje savremenih multidisciplinarnih sadržaja i znanja iz oblasti geoekologije;
  • Analizu, identifikovanje i rešavanje potencijalnih problemskih situacija koje proističu iz interakcije abiotičkih, biotičkih i antropogenih faktora u geoprostoru;
  • Povezivanje osnovnih znanja iz oblasti primenjene fizičke geografije i srodnih nauka i njihova upotreba u različitim segmentima geoekoloških proučavanja;
  • Identifikovanje geoekoloških problema primenom fizičko-geografskih naučnih metoda;
  • Upotrebu geopodataka u analizi geoekoloških problema;
  • Za predlaganje rešenja geoekoloških problema na osnovu ranije identifikacije i analize;
  • Za izgradnju sistema za formiranje baza geoekoloških podataka u cilju skladištenja, čuvanja i kasnije analize;
  • Kartiranje i vizuelno predstavljanje geoekoloških problema u geografskom prostoru;
  • Praćenje, permanentno usavršavanje i primenu novina u struci;
  • Razvoj veština i sposobnosti pri upotrebi geoekoloških znanja u okvirima delatnosti koje podrazumevaju izučavanje geografskog prostora;
  • Za planiranje i samoevaluaciju sopstvenog profesionalnog razvoja i usavršavanja iz oblasti geoekologije;
  • Za rad u službama i upravi zaštićenih prirodnih područja;
  • Za rad u geoekološkim, ekološkim, geoprostornim i sličnim inspekcijama organa uprave;
  • Za rad u geoekološkim i ekološkim službama preduzeća;
  • Za rad u institucijama koje se bave zaštitom prirode;
  • Za rad u naučnim institucijama sa zakonski predviđenim zvanjima;
  • Za rad u geodetskim službama;
  • Za rad u poljoprivredi, šumarstvu, rudarstvu i energetici;
  • Za rad u stručnim, razvojnim i nadzornim službama pri organima uprave;
  • Za rad pri vojsci, policiji i ostalim službama za hitne intervencije.
Kurikulum

Struktura kurikuluma obuhvata raspored predmeta po semestrima, fond časova aktivne nastave i ESPB bodove.

ESPB bodovi

  • Na svim godinama studija student stiče 60 (62) ESPB bodova
  • ESPB bodova nakon završenih studija = 240 (243)

Aktivna nastava

  • Časova aktivne nastave na godini studija = 40-41
  • Prosečno časova aktivne nastave na svim godinama studija = 40,7
  • Časova predavanja na godini studija = 22-25
  • Prosečno časova predavanja na svim godinama studija = 23,8

Zastupljenost odrđene grupe predmeta prema tipu u odnosu na broj ESPB bodova:

  • Akademsko-opšteobrazovni  = 14,5%
  • Teorijsko-metodološki  = 21,2%
  • Naučni  = 34,3% i
  • Stručno-aplikativni predmeti = 42,2%
  • Zastupljenost izbornih predmeta na osnovnim akademskim studijama je 34% za oba modula.

Izborna nastava na studijskom programu