Prvo predavanje novog ciklusa seminara „Od kvarkova do galaksija“ kojim nastavljamo da otvaramo prostor za razmenu naučnih ideja i upoznavanje sa aktuelnim temama iz različitih oblasti fizike pod naslovom „Od Ptolomeja do kosmičke inflacije: kratka istorija svemira“ održaće doc. dr Milan Milošević u četvrtak, 29. oktobra u 13 časova u Klubu nastavnika (II sprat, DF/DMI).
Sažetak predavanja
Odakle dolazi svemir i šta će biti s njim? Predavanje prati razvoj naših predstava o svemiru: od Ptolomejevog sveta sa Zemljom u centru, preko Kopernika, Keplera, Njutna i Ajnštajna, do Hablovog otkrića da se svemir širi. Na tim otkrićima izgrađen je standardni kosmološki model, koji ćemo upoznati bez teških formula, kroz priču o vrelom ranom svemiru, nastanku prvih atoma, kosmičkom mikrotalasnom zračenju i otvorenim pitanjima poput Hablove tenzije.
Ipak, standardni model ne objašnjava zašto je svemir na velikim razdaljinama toliko ujednačen, zašto je njegova geometrija gotovo ravna, niti odakle potiču početne fluktuacije iz kojih su kasnije nastale galaksije. Jedno od mogućih objašnjenja nudi inflacija, kratak period izuzetno brzog širenja u najranijoj fazi razvoja svemira, tokom kojeg kvantne fluktuacije postaju semena budućih kosmičkih struktura.
Na kraju ćemo se upoznati sa istraživanjima istraživačke grupe na Prirodno-matematičkom fakultetu u Nišu, koja numerički proučava različite modele inflacije, uključujući tahionske i modele sveta na brani (braneworld). Njihova predviđanja upoređuju se sa podacima savremenih kosmoloških posmatranja, uključujući rezultate satelita Planck i teleskopa Atacama Cosmology Telescope.
O predavaču
Doc. dr Milan Milošević je doktorirao fiziku na Prirodno-matematičkom fakultetu Univerziteta u Nišu, sa tezom iz oblasti inflatorne kosmologije. Zaposlen je kao docent na Departmanu za fiziku Prirodno-matematičkog fakulteta u Nišu, gde predaje predmete iz oblasti astrofizike, primene računara u fizici i astrobiologije. Takođe, angažovan je u Odeljenju za učenike sa posebnim sposobnostima za fiziku Gimnazije „Svetozar Marković“ u Nišu. Od 2023. godine obavlja funkciju upravnika Departmana za fiziku Prirodno-matematičkog fakulteta u Nišu.
Njegova naučna istraživanja obuhvataju inflatornu kosmologiju, dinamiku tahionskih polja i numeričke metode u kosmologiji i astrofizici. Autor je više od 30 naučnih radova, od kojih je 18 objavljeno u međunarodnim časopisima. Učestvovao je u većem broju međunarodnih projekata (COST akcije, ICTP, Erasmus+, UNESCO) i u osnivanju Laboratorije za astronomiju, astrofiziku i astrobiologiju na PMF-u u Nišu.
Više od dve decenije aktivno se bavi popularizacijom nauke. Osnivač je i glavni urednik sajta „Svet nauke“. Održao je više od 100 naučno-popularnih predavanja i napisao više od 250 popularnih tekstova. Koordinirao je šest projekata Centra za promociju nauke posvećenih astronomiji u južnoj i istočnoj Srbiji i učestvovao u izgradnji astronomske opservatorije na krovu PMF-a u Nišu. Potpredsednik je Astronomskog društva „Alfa“, sistem-administrator SEENET-MTP mreže i sekretar Društva fizičara Niš.
