Struktura studijskog programa

Naziv i ciljevi studijskog programa

Naziv studijskog programa je Osnovne akademske studije zaštite životne sredine – analitičar zaštite životne sredine (4 godine, 240 ESPB).

Cilj studijskog programa Osnovne akademske studije zaštite životne sredine – analitičar zaštite životne sredine je da obrazuje i osposobi stručnjake koji će vršiti kontrolu kvaliteta životne sredine sa posebnim naglaskom na hemijsku, biološku i fizičko-hemijsku analizu životne sredine.

Vrsta studija i ishod procesa učenja

Pored sticanja znanja iz svih oblasti prirodnih nauka, koja su fokusirana na zaštitu životne sredine, tokom ovih osnovnih studija stiču i osnovna znanja o fizičkim, hemijskim i biološkim principima zaštite životne sredine. Savlađivanjem odgovarajućih sadržaja predmeta student se osposobljava za razumevanje procesa u životnoj sredini.

Krajnji ishod učenja je osposobljavnje studenata za monitoring životne sredine (monitoring imisije) i kontrolu emisije industrijskih otpadnih tokova, kao i uticaja toksičnih supstanci na stanje ekosistema. Savlađivanjem metoda za obradu otpadnih tokova industrije stiče neophodno znanje za dizajniranje metodologije za kontrolu procesa zagađivanja i remedijacije određenih lokaliteta u životnoj sredini, kao i procesa u postrojenjima za uklanjanje zagađujućih materija i odabir metoda za analizu odgovarajućih zagađujućih materija.

Pored primene različitih metoda i tehnika za merenje i analizu zagađujućih materija, osposobiće se za primenu softvera za obradu podataka radi dobijanja informacija za donošenje mera u cilju zaštite životne sredine u skladu sa principima održivog razvoja. Stiče osnovna znanja iz metoda upravljanja životnom sredinom.

Stručni, akademski, odnosno naučni naziv

Nakon završenih četvorogodišnjih studija i osvojenih 240 ESPB dobija se stručni naziv – Diplomirani analitičar zaštite životne sredine.

Uslovi za upis na studijski program

Upis kandidata se vrši na osnovu konkursa koji raspisuje Univerzitet u Novom Sadu, a sprovodi Prirodno-matematički fakultet. Da bi kandidat konkurisao za upis na prvu godinu osnovnih akademskih studija zaštite životne sredine – analitičar zaštite životne sredine treba da:

  • ima završeno srednjoškolsko obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju;
  • polaže prijemni ispit iz odabranih oblasti hemije, biologije i fizike u skladu sa programom gimnazije opšteg tipa.

Redosled kandidata za upis utvrđuje se na osnovu opšteg uspeha postignutog u srednjem obrazovanju i rezultata postignutih na prijemnom ispitu. Na osnovu kriterijuma iz konkursa Univerzitet u Novom Sadu sačinjava rang listu prijavljenih kandidata. Pravo upisa na osnovne akademske studije stiče kandidat, koji je na rang listi rangiran u okviru broja studenata predviđenih za upis.

Trajanje studija

Osnovne akademske studije studijskog programa Osnovne akademske studije zaštite životne sredine – analitičar zaštite životne sredine traju četiri godine (osam semestara).

Bodovna vrednost predmeta

Bodovna vrednost svakog predmeta iskazana je u tabeli rasporeda predmeta po semestrima i godinama studija, kao i u tabelama specifikacije predmeta.

Završni rad

Završna godina studijskog programa Osnovne akademske studije zaštite životne sredine – analitičar zaštite životne sredine se okončava izradom i odbranom Diplomskog rada, kao samostalnog rada studenta koji predstavlja završni ispit za akademsko zvanje diplomirani analitičar zaštite životne sredine.

Izradom i odbranom Diplomskog rada student pokazuje samostalnost i kreativnost u primeni teorijskih i praktičnih znanja iz oblasti zaštite životne sredine. Diplomski rad studenti izrađuju u osmom semestru, u okviru studijskog istraživačkog rada. Ukupna vrednost ovog rada je 8 ESPB.

Detaljne odredbe o prijavi, uslovima za izradu i načinu odbrane ovog rada utvrđuju se Statutom i odgovarajućim aktima Fakulteta.

Preduslovi za upis predmeta

Preduslovi za upis pojedinih predmeta ili grupe predmeta su naznačeni u tabelama specifikacije predmeta.

Izborni predmeti sa drugih studijskih programa

Studijskim programom je predviđena mogućnost izbora predmeta upisanog ili drugog studijskog programa.

Student može izabrati bilo koji predmet iz ponuđene grupe predmeta upisanog studijskog programa. Prijavljivanje izbornih predmeta se vrši po pravilu prilikom upisa godine. Nastava iz datog predmeta će se organizovati ako ukupan broj studenata na izabranom predmetu bude veći od limita predviđenog studijskim programom iz kog je izabrani predmet.

Ako student želi da izabere neki predmet iz drugog studijskog programa, potrebno je da podnese zahtev Veću departmana, koje donosi odluku o prihvatanju ili odbijanju u skladu sa planom i programom studija. Nastava iz datog predmeta će se organizovati ako ukupan broj studenata na izabranom predmetu bude veći od limita predviđenog studijskim programom iz kog je izabrani predmet.

Prelazak sa drugih studijskih programa

Postoji mogućnost prelaska sa jednog na drugi studijski program koristeći sistem prenosa bodova za iste ili srodne predmete. Student podnosi zahtev Veću departmana, koje nakon izvršene ekvalencije predmeta donosi rešenje na koju godinu studija se student može upisati i nastaviti studije ovog studijskog programa.

Bodovna vrednost studijskog programa je 240 ESPB.

Svrha studijskog programa

Osnovne akademske studije zaštite životne sredine – analitičar zaštite životne sredine, imaju dvojaku svrhu:

  • s obzirom da su studije organizovane po sistemu 4+1, ove četvorogodišnje studije su prvi stepen u univerzitetskom obrazovanju stručnjaka iz oblasti zaštite životne sredine – diplomirani analitičar zaštite životne sredine;
  • u drugom stepenu se kroz jednogodišnje studije stiče akademski naziv master analitičar zaštite životne sredine.

U tom smislu ove osnovne studije su prema izboru tema i oblasti iz zaštite životne sredine, uz predmete iz prirodnih i društvenih nauka, baza za nastavak i uspešno ovladavanje akademskih studija, prvenstveno iz zaštite životne sredine.

Pored ove svrhe unutar sistema 4+1, ove studije imaju i samostalnu ulogu. One osposobljavaju kandidata za rad u privredi na poslovima koji se bave saniranjem otpadnih tokova u cilju zaštite životne sredine, kao i u institucijama koje se bave merenjem i kontrolom kvaliteta različitih segmenata životne sredine.

Potreba za školovanim stručnjacima iz oblasti prirodnih nauka u savremenom društvu, nauci i tehnici je nesporna, međutim, zbog neizostavnog angažovanja stručnjaka iz oblasti prirodnih nauka u timovima koji se bave problemima zagađenja i zaštite životne sredine pojavila se potreba za proširivanjem njihovih saznanja o životnoj sredini. Ovaj studijski program je tako koncipiran da se student priprema za poslove koji zahtevaju znanja iz nauke o zaštiti životne sredine. Studijama se stiče sposobnost merenja i praćenja zagađujućih materija u cilju preduzimanja odovarajućih mera zaštite životne sredine i održivog razvoja.

Potreba za ovakvim profilom stručnjaka postoji u okviru laboratorija koje se bave analizom i kontrolom kvaliteta životne sredine, timovima angažovanim na uspostavljanju sistema zaštite životne sredine, u državnim agencijama, inspekcijama, timovima za razvoj, konsultantskim firmama iz oblasti zaštite životne sredine, nevladinom sektoru za zaštitu životne sredine i edukaciju stanovništva, prosvetnoj delatnosti, pri čemu studenti mogu da se dalje usavršavaju u okviru master akademskih studija iz bliskih i srodnih oblasti.

Ciljevi studijskog programa

Cilj studijskog programa osnovnih akademskih studija zaštita životne sredine – analitičar životne sredine je da obrazuje i osposobi stručnjake koji će da vrše merenja i kontrolu životne sredine sa aspekta:

  • Obezbeđivanja širokog i uravnoteženog znanja ključnih hemijskih, bioloških i fizičkih procesa, kao i stanja i procesa u životnoj sredini i mehanizama uzročno-posledičnih veza i procesa u životnoj sredini;
  • Upoznavanja studenata sa osnovnim metodama tehnologije zaštite životne sredine;
  • Razvijanja niza praktičnih veština kod studenata koje im omogućavaju razumevanje, procenjivanje i interpretiranje relevantnih informacija iz oblasti zaštite životne sredine;
  • Upoznavanja osnove upravljanja životnom sredinom u cilju obezbeđivanja održivog razvoja;
  • Obezbeđivanja osnovnih znanja i veština koje im omogućavaju zapošljavanje u struci ili nastavak školovanja u oblasti zaštite životne sredine.

U skladu sa definisanim ciljevima, nakon završenog studijskog programa Osnovne akademske studije zaštite životne sredine – analitičar zaštite životne sredine student je u stanju da:

  • Vrši merenja i kontrolu kvaliteta životne sredine u cilju prikupljanja i obrade podataka o zagađujućim materijama;
  • Preduzima mera zaštite okoline u skladu sa principima održivog razvoja;
  • Samostalno ili u timu primenjuje savremene metode i tehnike za određivanje fizičkih, bioloških i hemijskih agenasa u svim sferama životne sredine;
  • Primenjuje računare za prikupljanje i evidentiranje činjenica pri rešavanju praktičnih problema u oblasti zaštite životne sredine.

Pored navedenih stručnih ciljeva studenti treba da:

  • Razviju analitičko, kritičko i samokritičko mišljenje i pristup u svrhu rešavanja problema iz oblasti zaštite životne sredine;
  • Ovladaju primenom savremene analitičke opreme i računara u praksi;
  • Kroz izradu seminarskih radova i projekata, pretraživanje interneta i elektronskih baza podataka učestvuju u samostalnom i timskom radu.

Pored mogućnosti zapošljavanja u laboratorijama za praćenje kvaliteta okoline, industriji i javnim preduzećima, postoji i mogućnost daljeg usavršavanja i sticanja zvanja master analitičar zaštite životne sredine.

Kompetencije diplomiranih studenata

Opis opštih i predmetno-specifičnih kompetencija studenata

Savladavanjem studijskog programa student stiče sledeće opšte sposobnosti:

  • Veštinu sakupljanja, procenjivanja i interpretiranja relevantnih informacija iz zaštite životne sredine;
  • Sposobnost da formira naučno zasnovane argumente i sudove uzimajući u obzir naučne, društvene i etičke vrednosti;
  • Sposobnost da razume zadatke u okviru zaštite životne sredine;
  • Sposobnost da argumentovano formuliše problem iz oblasti zaštite životne sredine;
  • Sposobnost primene znanja u praksi;
  • Sposobnost timskog rada i razmene ideja i informacija sa ostalim članovima stručnog tima;
  • Pridržavanje profesionalne etike;
  • Osposobljenost za dalje akademsko usavršavanje, a posebno iz zaštite životne sredine;
  • Osnovne veštine upotrebe računara u zaštiti životne sredine.

Savladavanjem studijskog programa student stiče sledeće predmetno-specifične sposobnosti:

  • Izgrađena osnovna znanja iz zaštite životne sredine;
  • Izgrađena osnovna znanja iz analitike životne sredine;
  • Praktične eksperimentalne veštine i metode za oblast zaštite životne sredine;
  • Sposobnost praktične primene stečenih znanja u metodama zaštite životne sredine;
  • Saradnja i  izmena informacija sa ostalim članovima stručnog tima koji su iz oblasti tehnologije i drugih tehničkih i primenjenih nauka;
  • Sposobnost da sagleda problem u zaštiti životne sredine, a zatim da predloži i realizuje odgovarajuće rešenje problema.

Opis ishoda učenja

Ishod procesa studiranja je stručnjak sa osnovnim akademskim obrazovanjem, značajno širim i temeljnijim znanjem u odnosu na srednjoškolsko obrazovanje, koji raspolaže integrisanim znanjem i sposobnošću razumevanja naučnih osnova iz oblasti zaštite životne sredine, sa sposobnošću definisanja i interpretacije specifične terminologije.

Kurikulum

U okviru studijskog programa Osnovne akademske studije zaštite životne sredine – analitičar zaštite životne sredine, u trajanju od 4 godine, postoji ukupno 34 predmeta:

  • prva godina – 8 predmeta,
  • druga godina – 9 predmeta,
  • treća godina – 8 predmeta i
  • četvrta godina – 9 predmeta i završni (diplomski) rad.

Od ukupnog broja predmeta 22 su obavezna, a ostalih 12 student bira iz odgovarajućih izbornih blokova od ponuđenih 78 predmeta.  Svi ispiti na studijskom programu su jednosemestralni.

Tokom prve dve godine kroz obavezne predmete student uglavnom stiče osnovna znanja iz oblasti hemije, fizike, biologije i matematike. Na trećoj i četvrtoj godini preovlađaju predmeti iz oblasti zaštite životne sredine. Studentima je omogućeno da se kroz odabir odgovarajućih izbornih predmeta stručno profilišu u željenom pravcu.

Student od ponuđenih izbornih predmeta po godini studija, prema svojoj želji i sklonostima bira izborne predmete tako da u toku školske godine osvoji najmanje 60 ESPB bodova. Shodno tome student može, ali nije u obavezn da bira izborne predmete na svim izbornim pozicijama. Na primer: u jednom semestru student može da bira dva izborna predmeta na dve ponuđene izborne pozicije i ostvari više od 30 ESPB bodova, a zatim da u drugom semestru od dve izborne pozicije bira jedan ili nijedan izborni predmet, ako je sa obaveznim predmetima osvojio minimalnih 60 ESPB bodova, vodeći pri tome računa da u toku semestra bude minimalno angažovan sa 20 časova aktivne nastave do maksimalno 30 časova.

Raspored predmeta po semestrima i godinama studija za studijski program Osnovne akademske studije zaštite životne sredine – analitičar zaštite životne sredine

Izborna nastava na studijskom programu