Struktura studijskog programa

Naziv i ciljevi studijskog programa

Naziv studijskog programa je Doktorske akademske studije zaštite životne sredine

Cilj studijskog programa iz zaštite životne sredine je da kroz povezivanje mnogih naučnih disciplina, fundamentalnih i primenjenih prirodnih nauka i matematike, obrazuje i osposobi stručnjake koji će rešavati probleme kroz koje će se ispoljavati samoorganizacija, samostalnost, originalnost i sposobnost donošenja odluka u složenim  i nepredviđenim situacijama u nauci o zaštiti životne sredine. Studenti treba da ovladaju metodama za eliminaciju zagađenja u životnoj sredini i metodama unapređenja kvaliteta životne sredine i da u proces zaštite životne sredine uključe društvene, političke, ekonomske i zakonske aspekte. Cilj se postiže jedinstvenim programom, koji kombinuje širinu i dubinu savladavanja naučnih disciplina neophodnih za razumevanje, upravljanje i unapređenje prirodnog okruženja kroz zaštitu životne sredine.

Vrsta studija:

Doktorske akademske studije u trajanju od tri godine (šest semestra).

Naučni naziv:

Doktor nauka – nauke o zaštiti životne sredine (3 godine, 180 ESPB).

Uslovi za upis na studijski program su:

  • Završene osnovne i diplomske akademske studije zaštite životne sredine ili odgovarajuće akademske studije i sakupljeno najmanje 150 ESPB bodova iz oblasti zaštite životne sredine;
  • pozicija na rang-listi u okviru odobrene upisne kvote.

Studije se izvode kroz nastavu predmeta koji su dati u knjizi predmeta. Predmeti omogućavaju studentu da stekne saznanja iz zaštite životne sredine sa aspekata biologije-ekologije, fizike i hemije, tako da po želji student može da se opredeli za pravac bioloških principa, fizičkih principa i hemijskih principa zaštite životne sredine. Predmeti, pored predavanja sadrže studijski istraživački rad, izradu i odbranu seminarskih radova i projekata i mentorski rad.

Studijski program doktorskih studija ima 50% ESPB predviđenih za realizaciju doktorske disertacije: Istraživački naučni rad koji je u direktnoj funkciji izrade doktorske disertacije nosi 70 ESPB, a sama izrada disertacije nosi 20 ESPB, što je ukupno 90 ESPB.

Izborni predmeti sa drugih studijskih programa

Student može da bira bilo koji predmet iz priloženog spiska izbornih predmeta pod uslovom da izabrani predmet doprinosi produbljivanju znanja odabranoj temi doktorske disertacije i preduslova za obavljanje poslova za njegov profesionalni razvoj. U tom smislu, na početku doktorskih studija studentu se kao savetnik dodeljuje jedan od nastavnika uključenih u izvođenje datog studijskog programa, koji ima zadatak da usmeri studenta i pomogne mu u odabiru predmeta. Savetnik ne mora obavezno da bude i mentor studentu pri izradi doktorske disertacije.

Prelazak sa drugih studijskih programa

Uslovi za prelazak sa drugih studijskih programa u okviru istih ili srodnih oblasti studija su definisani Pravilnikom i Statutom fakulteta.

Obim studijskog programa iznosi 180 ESPB.

Druga pitanja od značaja za izvođenje studijskog programa:

Studije se izvode kroz aktivnu nastavu i izradu doktorske disertacije. Aktivnu nastavu čine predavanja i studijski istraživački rad.  Predmeti su navedeni u Kurikulumu gde su  poređani u semestre. Dva semestra čine akademsku godinu. Ukupan broj ESPB bodova po semestru je 30, tako da ukupan broj ESPB bodova u akademskoj godini bude 60.

Svrha studijskog programa

Svrha studijskog programa je visokokvalitetno obrazovanje studenata za uspešno obavljanje akademskih i stručnih poslova u oblasti zaštite životne sredine koji će imati vodeću ulogu u ovoj oblasti. Studijskim programom je obezbeđeno sticanje svih neophodnih kompetencija za obrazovanje stručnjaka visoko obrazovnog profila iz oblasti zaštite životne sredine. Studenti stiču visok nivo znanja i razumevanja koji ih kvalifikuje za visokostručni, ali i istraživački rad, uz dalji razvoj i prenos njihovih originalnih ideja u praksi u oblasti zaštite životne sredine. To podrazumeva primenu fundamentalnih principa nauke o životnoj sredini za razvoj i implementaciju metoda zaštite životne sredine u cilju zadovoljenja sadašnjih i budućih ljudskih potreba u zaštiti i unapređenju životne sredine.

U toku studija postoji mogućnost učešća studenata na nacionalnim i međunarodnim kongresima, gde će steći iskustvo u naučnoj prezentaciji i komunikaciji. Na kraju studija studenti unapređuju svoje teorijsko znanje i savremene metode istraživanja u takvom obimu da mogu da ih predstave stručnom auditorijumu i da na kraju svoje rezultate mogu da publikuje u recenziranim naučnim časopisima. Studenti treba da steknu najviši nivo sposobnosti razumevanja i prezentacije naučne informacije kao i sposobnost za kritičku evaluaciju eksperimenata iz ove oblasti, uz dalji razvoj i prenos njihovih originalnih ideja u praksi. Studenti doktorskih studija biće po potrebi angažovani u izvođenju vežbi na osnovnim akademskim i diplomskim akademskim – master studijama, što će im omogućiti sticanja pedagoškog iskustva.

Postojanje ovakvog studijskog programa je potpuno opravdano i korisno za celo društvo, s obzirom na svrhu savremenog značaja zaštite životne sredine, posebno sa aspekta održivog razvoja. Naime, stručnjaci iz oblasti zaštite životne sredine su neophodni u svakom savremenom društvu jer predstavljaju ključni element u očuvanju životne sredine, a time obezbeđuju neophodne osnove za održiv razvoj društva kao celine.

Ciljevi studijskog programa

Primarni cilj ovog studijskog programa je da kroz povezivanje mnogih naučnih disciplina, fundamentalnih i primenjenih prirodnih nauka i metematike osposobi studenta za planiranje i istraživanje u oblasti zaštite životne sredine, uključujući procenu rizika i uticaja na životnu sredinu. Studenti treba da ovladaju metodama za eliminaciju zagađenja u životnoj sredini i metodama unapređenja kvaliteta životne sredine i da u proces zaštite životne sredine uključe društvene, političke, ekonomske i zakonske aspekte. Ciljevi ovog studijskog programa su obrazovanje i osposobljavanje stručnjaka za samostalan rad u raznorodnim i dinamičnim područjima zaštite životne sredine. Ne manje važni ciljevi su i razvoj kreativnih sposobnosti i veština za obavljanje svih oblika razvoja i primene nauke o zaštiti životne sredine.

Najvažniji opšti ciljevi studijskog programa su da pruže stimulativno okruženje za stručno i lično usavršavanje studenata i da na zanimljiv i intelektualno izazovan način iskoristi metode za učenje, da usavrši analitičko, kritičko i samokritičko mišljenje i pristup u svrhu rešavanja problema u zaštiti životne sredine. To podrazumeva obrazovanje zasnovano na najsavremenijim naučnim dostignućima, kao i sticanje znanja iz biologije-ekologije, hemije, fizike i srodnih oblasti. Na taj način se formiraju kompetentni i moderno obrazovani kadrovi osposobljeni za rad u oblasti zaštite životne sredine, koji će omugućiti svojim znanjem i unapređenje, a gde je to potrebno revitalizaciju životne sredine.

Kompetencije diplomiranih studenata

Doktor nauka iz oblasti zaštite životne sredine kompetentan je da rukovodi istraživačkim timom, vrši edukaciju u visoko-obrazovnim ustanovama, kao i da rukovodi preduzećima, državnim i lokalnim upravama i agencijama iz oblasti zaštite i unapređenja životne sredine. Kompetentan je da primenjuje fundamentalna znanja iz hemije, biologije, fizike i drugih prirodnih nauka u cilju analize životne sredine, projektuje i vodi testove i eksperimente i interpretira dobijene rezultate, učestvuje u timu za projektovanje sistema zaštite životne sredine, pojedinih  komponenata i procesa kojima se postižu ciljevi zaštite i unapređenja životne sredine, radi u multi-disciplinarnom timu koji rešava probleme u životnoj sredini i održivom razvoju, identifikuje, formuliše i rešava probleme u životnoj sredini, poseduje profesionalnu i etičku odgovornost, efikasno komunicira, primenjuje savremenu metodologiju i opremu u cilju zaštite i unapređenja životne sredine.

Kurikulum

Studijski program Doktorske akademske studije zaštite životne sredine u trogodišnjem trajanju obuhvata ukupno 6 izbornih predmeta (4 u prvoj godini studija i 2 u drugoj godini), koji se biraju od 29 ponuđenih predmeta, zatim, Istraživački naučni rad koji je isključivo studijski istraživački rad u funkciji osposobljavanja za izradu doktorske disertacije, kao i izradu same doktorske disertacije. Istraživački naučni rad student započinje u trećem semestru i traje do šestog semestra, s tim da je student angažovan na trećoj godini samo na studijskom istraživačkom radu. Predmet istraživačkog rada se definiše u okviru naučno-istraživačkih projekata koji se realizuju u ustanovi.

Aktivnu nastavu čine predavanja i studijski istraživački rad kroz koji se student osposobljava da pristupi izradi doktorske disertacije. Student može da bira bilo koji predmet iz priloženog spiska izbornih predmeta pod uslovom da izabrani predmet doprinosi njegovoj edukaciji za sticanje akademskog zvanja i preduslova za obavljanje poslova za koje se usmerava. U tom smislu, na početku doktorskih studija studentu se kao savetnik dodeljuje jedan od nastavnika uključenih u izvođenje datog studijskog programa, koji ima zadatak da usmeri studenta i pomogne mu u odabiru predmeta. Savetnik ne mora obavezno da bude i mentor studentu pri izradi doktorske disertacije.

Prosečna opterećenost studenta je 40 časova nedeljno tokom 3 godine studija.

Ako student nije u toku ranijeg školovanja savladao predmet Metodologija naučnog rada, u obavezi je da taj predmet položi u okviru doktorskih studija, pri čemu mu se ti bodovi ne računaju u ukupan zbir ESPB, već je to uslov da se pristupi izradi doktorske disertacije.

Raspored predmeta po semestrima i godinama studija za studijski program

Doktorskih studija zaštite životne sredine

Izborna nastava na studijskom programu