Dijalog kultura 21.07.2013.

Tema: ARHEOLOGIJA I DIJALOZI KULTURA. DRUGA EMISIJA – ARHEOLOŠKA TOPOGRAFIJA BANATA I ARHEOLOŠKI PARKOVI KAO TURISTIČKI POTENCIJALI

„Ne treba arheologiju posmatrati kao istraživanje nekih nemih predmeta. Ti predmeti su bili vlasništvo nekih živih ljudi koji su nosili neku svoju svest, neku svoju ideju, način života. Suština i jeste u tome da preko arheoloških istraživanja što bolje uspemo da rekonstruišemo i zamislimo konkretan život sa svim svojim detaljima i ono šta su ti ljudi mislili i u šta su verovali, to je cilj tih istraživanja. Nisu cilj sami predmeti koje ćemo mi negde poređati i diviti im se zato što su oni stari nekoliko stotina ili hiljada godina, nego da dobijemo kompletnu sliku, da se na taj način vratimo u to vreme i shvatimo te ljude.“ Ova misao arheologa Stanka Trifunovića, najbolje ilustruje značaj rada, ne samo na iskopavanjima i tumačenjima predmeta i druge arheološke građe nego i rada na arheološkoj topografiji. Rad na topografiji pretpostavlja mnogo godina i decenija istraživanja i to pedalj po pedalj zemlje i sistematizovanja podataka po jedinstvenoj metodologiji, čije je utvrđivanje, već po sebi, naučno-stručni poduhvat. Upravo tome i to prvom takvom poduhvatu kod nas posvećena je ova druga emisija mini-serije „Arheologija i dijalozi kultura“.

Posle devet godina rada velikog broja stručnjaka, nedavno je objavljen prvi tom iz serije monografija Arheološka tografija Banata u izdanju Muzeja Vojvodine i Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture. Urednik tog izdanja, Stanko Trifunović, muzejski savetnik u Muzeju Vojvodine, uvodom objašnjava: „Podstaknuti nedostatkom koliko toliko celovite slike bilo koje arheološke pojave ili epohe, kao i veće teritorije, ali ne manje bitnim razlozima bolje zaštite arheoloških nalazišta, Muzej Vojvodine i Pokrajinski Zavod za zaštitu spomenika kulture u Novom Sadu odlučili su da daju novi doprinos arheološkoj topografiji Srbije, na prostoru Vojvodine. Taj doprinos vidimo kao redovan, sistematski i organizovani posao na tom problemu, kroz novi pristup i standardizaciju u evidentiranju arheoloških nalazišta. U saradnji sa kolegama iz Narodnog muzeja u Pančevu, 2004. godine pokrenut je projekat Sistematsko arheološko rekognosciranje severnog Banata. Kasnijim angažovanjem kolega iz Pančeva, taj posao proširen je na južni Banat, tako da se danas projekat naziva Arheološka topografija Banata, a u njega su osim pomenutih, pojednačno uključene i kolege sa Filozofskog fakulteta u Beogradu, Arheološkog instituta i Gradskog muzeja u Vršcu.“ Monografija Arheološka topografija Banata prvi put na jednom mestu publikuje popis svih istraživanja, analizu nađene i prikupljene arheološke građe, opis stanja nalazišta i arheološki pregled, kao i mape i fotografije sa nalazišta, uz prethodno detaljno definisanu koncepciju kataloga lokaliteta. U kartonima arheoloških nalazišta pored podataka o nalazištu, poreklu referentnog zapisa, dokumentaciji, lokaciji, datovanju i topografskih podataka navedena je i relevantna stručna literatura.

U emisiji nas zanima: Zbog čega su važne arheološke mape i kako se one prave? Da li postoje evropski ili svetski standardi za izradu katloga? Ako slojevitost svakog nalazišta predstavlja poseban aspekt arheololoških iskopavanja i istraživanja, šta sve možemo videti u Kartonima arheoloških nalazišta obuhvaćenih Monografijom?

Takođe nas zanima fenomen naselja velikih razmera kasnog rimskog perioda u Banatu i Bačkoj, o lokalitetima u Padeju, okolini Subotice i Čurugu i koliko se kod nas promišlja o arheološkim lokalitetima kao destinacijama kulturnog turizma i mogućim arheološkim parkovima?

Urednica i autorka: Drenka Dobrosavljević

Muzički urednik: Predrag Jovanović

Ton-majstori: Vojislava Vukelja i Milan Guzijan