Doktor nauka – geonauke (3 godine, 180 ESPB) – 2016/2017-2021/2022

Naziv studijskog programa

Doktorske akademske studije – geonauke (geografija) (3 godine, 180 ESPB)

Vrsta studija

Doktorske akademske studije

Stručni, akademski, odnosno naučni naziv

Doktor nauka – geonauke

Uslovi za upis na studijski program

• Završene osnovne i master studije u trajanju od ukupno pet godina
• Pozicija na rang-listi u okviru odobrene upisne kvote studenata
• Na prvu godinu doktorskih akademskih može se upisati lice koje ispunjava i sledeće uslove:
  1. Da je pre podnošenja prijave na konkurs za upis na I godinu doktorskih akademskih studija učestvovalo na dve domaće konferencije ili na jednoj međunarodnoj konferenciji, što dokazuje objavljenim radom ili apstraktom i mora biti prvi autor na najmanje jednom radu ili izlaganju na naučnoj konferenciji;
  2. Da je autor ili koautor jednog rada kategorije M51 ili  dva rada kategorije  M52 ili  M53, što dokazuje objavljenim radom – radovima ili potvrda o prihvaćenom radu sa paginacijom strana ili DOI broj prihvaćenog rada.

Struktura studijskog programa

Struktura studijskog programa doktorskih akademsih  studija –  geonauke (geografija) u trogodišnjem trajanju obuhvata ukupno 1 obavezan  i 7 izbornih predmeta.

Ukupan broj ESPB na tri godine studija je 180, pri čemu je broj ESPB u okviru izbornih predmeta 77.

Okvirni sadržaj svakog predmeta dat je u uz Kurikulum studijskog programa.

Bodovna vrednost predmeta

Bodovna vrednost studijskog programa je 180 ESPB (30 bodova u I  semestru, 30 u II semestru, 30 u III semestru, 30 u IV semestru, 30 u V semestru i 30 ESPB u VI  semestru). Doktorska disertacija se vrednuje sa 44 ESPB.

Trajanje studija

Ukupno trajanje doktorskih studija je 3 godine (6 semestara).

Preduslovi za upis predmeta

Preduslovi za upis pojedinih predmeta ili grupe predmeta su naznačeni u tabelama specifikacije predmeta.

Svrha studijskog programa doktorskih studija je razvoj nauke, kritičkog mišljenja  i obrazovanje kadrova osposobljenih da samostalno vode originalna i naučno relevantna istraživanja i razvoj novih tehnologija i postupaka koje doprinose opštem razvoju društva, kao i da kritički procenjuju istraživanja drugih pre svega u oblasti geonauka, odnosno geografije.

U savremenim društvenim okolnostima, znanja sa studijskog programa su široko primenjiva na polju naučnih istraživanja u oblasti geo-nauka ali i u privredi na poljima vodoprivrede, ekologije, uređenja prostora, potencijala obnovljivih izvora energije, demografije, agrarne politike, geopolitike i regionalnog upravljanja. Studije pružaju znanja i iz specifičnih oblasti koje će biti ključne za razvoj privrede i društva u budućnosti, kao što su znanja i umenja  na polju globalnih klimatskih promena, rizika u uslovima katastrofalnih događaja, populacione politike kao i globalnih geopolitičkih procesa.

Svrha studijskog programa je  u skladu sa misijom i ciljevima Prirodno-matematičkog fakulteta, odnosno Departmana za geografiju, turizam i hotelijersto ili u užem smislu – Geografije.

Ciljevi studijskog programa uključuju postizanje naučnih sposobnosti i akademskih
veština, razvoj kreativnih sposobnosti i ovladavanje specifičnim praktičnim veštinama potrebnim za budući razvoj naučne karijere.

Ciljevi studijskog programa doktorskih studija su usklađeni sa savremenim pravcima razvoja geografskih naučnih disciplina u svetu.

Ciljevi studijskog programa su u skladu sa osnovnim zadacima i ciljevima visokoškolske ustanove na kojoj se program izvodi.

Ciljevi studijskog programa uključuju postizanje kompetencija, naučnih i akademskih
veština kao i metode za njihovo sticanje. Ciljevi takođe  uključuju i razvoj kreativnih sposobnosti i ovladavanje specifičnim praktičnim veštinama potrebnim za obavljanje profesije, kao i prisvajanje metodoloških pristupa koji su neophodni za savremena naučna istraživanja.

Ciljevi studijskog programa su u skladu sa osnovnim zadacima i ciljevima visokoškolske ustanove na kojoj se program izvodi.

Ciljevi realizacije studijskog programa moraju da budu jasno i nedvosmisleno formulisani.

Ciljevi geografskog obrazovanje na nivou doktorskih studija mogu se svrstati u tri kategorije elemeneta:

• Sticanje geografsko znanje iz oblasti savremenih geografskih istraživanja;
• Geografski način pristupa naučnim problemima;
• Ovladavanje savremenim metodološkim tehnikama u geografskim naučnim istraživanjima.

1. Sticanje geografskog znanja iz oblasti savremenih geografskih istraživanja čini prvi i osnovni cilj realizacije doktorskih studija geografije. Tek sa njegovim usvajanjem mogu se postići kvalitetni rezultati naučnim istraživanjima. Elementi geografskog znanja iz oblasti savremenih geografskih istraživanja su:

• savremene geografske činjenice (naučna znanje o geografskim objektima, pojavama, procesima i odnosima);
• naučne geografske veze (prostorne veze proizilaze iz međusobnog prostornog odnosa objekata i pojava koji se međusobno nalaze na bližem ili daljem rastojanju ili je taj prostorni odnos izražen u vidu specifične pozicije u odnosu na stranu sveta ili geografski koordinatni sistem. Kauzalne veze imaju logički karakter i odražavaju odnos objekata i pojava prema sistemu uzrok-posledica. Geografske veze mogu biti unutrašnje koje se odnose na internost jedne prostorne geografske celine, spoljašnje koje deluju između geografskih celina. Međusobne veze,  mogu biti i direktne ili indirektne;
• geografske zakonitosti su prisutne kao u geografskim procesima u geografskom omotaču tako i u pojedinim geosferama.

2.  Geografski način pristupa naučnim problemima proizilazi iz specifičnog metodološkog sklopa kojim geografska nauka pristupa naučnim problemima. Osnovne karakteristike geografskog načina mišljenja su: uočavanje prostornosti,  kompleksnost posmatranja, sposobnost otkrivanja kauzalnih veza, uočavanje raznovrsnosti, utvrđivanje individualnosti, genetski pristup, sposobnost da sve geografske činjenice, veza i zakonitosti budu svrstavane u određene pojmovne kategorije i sisteme.

3. Metodološke tehnike u savremenim, geografskim, naučnim istraživanjima; geografska nauka pruža mogućnost da se u kontinuiranom radu sa geografskim činjenicama uz pomoć savremenih metoda istraživanja postižu vredni naučni rezultati. Veština  naučnog istraživanja koja ima praktični aspekt s obzirom na to da obuhvata sistem i redosled postupaka koji mogu biti uvršteni u određene modele zavisno od toga na koju  geosferu  ili vrstu geografskog prostora se odnose, danas ima sve veći značaj u savremenim društvima. Ovi, savremeni metodološki postupci, kao i pojedinac koji je obučen da ih koristi i pravilno primenjuje od velikog su značaja kako za razvoj nauke u okviru društva, tako i za društvo u celini.

Savladavanjem studijskog programa Doktor nauka – geonauke (Geografija) student stiče sledeće opšte sposobnosti:

• analize, sinteze i predviđanja rešenja i posledica:
• ovladavanja metodima, postupcima i procesima istraživanja;
• razvoja kritičkog i samokritičkog mišljenja i pristupa;
• primene znanja u praksi;
• razvoja komunikacionih sposobnosti i spretnosti, kao i saradnje sa užim socijalnim i međunarodnim okruženjem;
• profesionalne etike.

Savladavanjem studijskog programa student stiče sledeće predmetno-specifične sposobnosti:

• temeljno poznavanje i razumevanje discipline u okviru geografije;
• rešavanja konkretnih problema uz upotrebu naučnih metoda i postupaka;
• povezivanja osnovnih znanja iz različitih oblasti i njihove primene;
• praćenja i primene novina u struci;
• razvoja veština i spretnosti u upotrebi znanja u odgovarajućem području;
• upotrebe   informaciono-komunikacionih   tehnologija   u   ovladavanju znanjima  o geografskom omotaču i njegovim sferama (litosfera, atmosfera, hidrosfera, biosfera, pedosfera, sociosfera) koje se nalaze u međusobnoj vezi i međuuticaju.